موسسه آموزش عالی آپادانا فصلنامه پیشرفت های مهندسی در حوزه پزشکی و مواد - 1 3 2026 02 09 Retinal Repair and Engineering: Stem Cell Approaches and 3D Scaffolds to Combat Blindness ترمیم و مهندسی شبکیه: رویکردهای سلول بنیادی و ساختارهای سه‌بعدی برای مقابله با نابینایی 20 27 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA ملوک استادیار گروه مهندسی پزشکی،موسسه آموزش عالی آپادانا 2025 11 17 Retinal degenerative diseases, such as Age-related Macular Degeneration (AMD) and Retinitis Pigmentosa (RP), represent a leading cause of irreversible blindness globally. Current therapeutic options offer limited success in restoring lost visual function. Retinal tissue engineering has emerged as a transformative field dedicated to creating functional retinal substitutes using biomaterials, stem cell biology, and regenerative medicine principles. This review focusing on the synergistic interplay between advanced biomimetic scaffolds, next-generation human induced pluripotent stem cell (hiPSC)-derived retinal progenitor cells (RPCs), and complex 3D retinal organoid systems. Specific attention is paid to the engineering challenges, including achieving precise lamination, sufficient vascularization, and functional synaptic integration necessary for sight restoration. The advancements point towards a near-future where bioengineered retinal patches or full-thickness constructs offer viable clinical pathways to combat blinding retinopathies. بیماری‌های تخریبی شبکیه، مانند دژنراسیون ماکولا وابسته به سن و رتینیت پیگمنتوزا یکی از علل اصلی نابینایی برگشت‌ناپذیر در جهان هستند. گزینه‌های درمانی فعلی موفقیت محدودی در بازیابی عملکرد بینایی از دست رفته دارند. مهندسی بافت شبکیه به عنوان یک حوزه تحول‌آفرین برای تولید جایگزین‌های عملکردی شبکیه با استفاده از اصول بیومواد، زیست‌شناسی سلول‌های بنیادی و پزشکی ترمیمی ظهور کرده است. این مقاله مروری بر جهش‌های کلیدی فناوری کسب شده و تعامل هم‌افزای بین داربست‌های بیومیمتیک پیشرفته، سلول‌های زاینده شبکیه مشتق از سلول‌های بنیادی پرتوان القایی انسانی نسل جدید و سیستم‌های ارگانوئید پیچیده سه‌بعدی شبکیه تمرکز دارد. توجه ویژه‌ای به چالش‌های مهندسی، از جمله دستیابی به لایه‌بندی دقیق، رگ‌زایی کافی، و ادغام سیناپسی عملکردی مورد نیاز برای بازیابی بینایی مبذول شده است. این پیشرفت‌ها مسیرهای بالینی عملی را برای مقابله با شبکیه‌زایی‌های نابینا کننده، از طریق وصله‌های مهندسی‌شده زیستی یا ساختارهای دارای ضخامت کامل، نشان می‌دهند. /downloadfilepdf/35580